Tirza - een uitzichtloos boek
Bekijk alle berichten van Heldinne | Waarschuw de redactie
Schrijf boeken die voor stervenden geen tijdverspilling zijn, beval John Gardner. Als stervende – hopelijk pas over 50 jaar maar toch – vond ik Tirza van Arnon Grunberg tijdverspilling. Ik heb het dan ook niet echt uitgelezen, de laatste bladzijden doorgebladerd om te zien of het slecht afliep, en dat deed het.
Steeds meer weerzin voelde ik tijdens het lezen. De hoofdpersoon was een mens in wiens gezelschap ik niet verkeren wilde. "Ja maar, zulke mensen bestaan!" Oh, vast. Misschien is de schrijver er zelf wel eentje, Jörgen Hofmeester, c'est moi! Maar dat wil niet zeggen dat ze het waard zijn er een boek over te schrijven. Tenminste als het boek niet meer doet dan een schilderij steeds meer verfijnen, steeds meer details toevoegen om het effect te versterken van wat we direct weten: Jörgen Hofmeester is een klootzak. Sneu voor hem, maar verschrikkelijk voor degenen die zich noodgedwongen in zijn omgeving ophouden.
Een boek over een klootzak heeft alleen zin als het uitzicht biedt. Uitzicht achterwaarts: hoe is het zo gekomen, en kunnen we daarvan leren, zodat we iets kunnen voorkomen?
Uitzicht voorwaarts: zulke klootzakken bestaan, en Goddank valt eraan te ontsnappen als je je ogen open houdt.
"Ja maar, het is toch goed geschreven?" Jazeker, natuurlijk. Het boek leest soepel als een roofdier, het zit in elkaar gesleuteld als een slang die in zijn staart bijt.
Maar een boek over klootzakken, zonder uitzicht? Dat maakt de schrijver een klootzak. Iemand die zijn lezers iets toewerpt wat hij zelf vol weerzin uitgespuugd heeft.
Ik begin werkelijk te geloven dat alleen de Belgen het nog kunnen, boeken met uitzicht schrijven.
blog Heldinne's Reis
Reacties (3)
Je recensie heb ik met plezier gelezen, hoewel ik het met je oordeel niet eens ben. Een schrijver hoeft de lezers geen prettig gevoel te bezorgen. Hofmeester komt in "Tirza" tot zijn misdaad door een verdrongen incestueuze jaloezie. Van Grunberg vond ik "De asielzoeker" ook heel goed. Bij het lezen van "Tirza" werd ik zo laaiend enthousiast dat ik aan Dostojewski moest denken. Deze laat trouwens in "De gebroeders Karamazov" een man door zijn eigen zoon vermoorden en in "Misdaad en straf" iemand zonder wroeging een roofmoord plegen en nog een andere moord. Naast de "feel good movies" hoeven we toch ook geen "feel good"-boeken te krijgen? Moeten de boeken van Grunberg en Dostojewski van jou op de brandstapel? Overigens was "Het schervengericht" van A.F.Th. van der Heijden mij zelfs te gewelddadig. Ik hield meer van zijn roman "Asbestemming".
Ambrosia op 31-01-2010 23:07 | Waarschuw de redactie
Dat iemand door een verdrongen incestueuze jaloezie tot moord geprikkeld kan worden, kan mij aanleiding geven het boek te lezen.
Dat maakt me nieuwsgierig. Ik ken deze literaire psychologie niet.
Ikben het met Ambrosia eens dat een schrijver een lezer geen aangenaam gevoel hoeft te geven. Lezen is niet alleen consumptie. Alhoewel consumptie een goede verpakking zijn kan. Zo zie ik in Umberto, de naam van roos, consumptie en heftige kritiek op de kerk.Als voorbeeld dus.
Razdov op 02-02-2010 13:32 | Waarschuw de redactie
Ik zou zeggen dat wanneer een schrijver deze gevoelens bij een lezer kan los maken hij een groot verteller is.
Beug op 04-02-2010 02:18 | Waarschuw de redactie
Alleen geregistreerde bezoekers kunnen hier reageren. Ga naar registreren of inloggen.