Een voetbal-vrije fietsroute
Hieronder volgt een kleine fietsroute die maar één reden van bestaan heeft: de stad uit, wegwezen. Niks leuke stadjes onderweg, niks leuke terrasjes. Weg, naar buiten, een fietstocht zonder oranje.
In Amsterdam is dat wonderlijk goed geregeld: men neme de pont over het IJ, achter het Centraal Station, en de vluchtweg ligt klaar. Even de bordjes van de Waterlandroute volgen en dan gewoon vast blijven klampen aan het Noordhollands Kanaal, de weg hoeft alleen maar gedeeld te worden met een enkele lokale auto, zo één die niet meteen claxonneert als-ie er niet langs kan.Het blijft verbazend hoe snel je buiten de stad bent, of, preciezer gezegd: hoe snel je het gevoel hebt de stad uit te zijn. Want buiten? Wanneer is het nog stad, wanneer is het buiten?
Ergens op de schaal van honderd procent huizen en nul boom naar honderd procent boom en nul huizen is er een cruciaal punt: als dat overschreden wordt zitten we 'buiten'. Wie een stad vol gejoel en gejuich, grachten vol getoeter en heel of half dronken, wildplassende voetbalsupporters achter zich laat, legt de lat laag, en vindt al snel dat hij in het paradigma 'buiten' is aanbeland.Als vluchtroute is de weg langs het Noordhollands kanaal perfect. Recht toe recht aan, lekker makkelijk, tel je zegeningen. Op de 'buitenschaal' scoort de weg niet hoog, het blijft een vreemde mengvorm: links is er gras, veel gras, en in dit jaargetijde net gemaaid, dus paradijselijk geurend, en er zijn schapen en lammetjes, maar rechts, aan de overkant van het kanaal, is het verkeer van de snelweg. Terwijl het linkeroor de weidevogels hoort en het ruisen van de wind, vangt het rechteroor het gedruis op van de auto's. Maar het is net als met de electriciteitsmast en de windmolen die onontloopbaar in je blikveld staan: eenmaal in een buiten-stemming zijn ze niet erg meer, je beziet ze met andere ogen, ach kijk, wat een grappige bouwwerken zijn dat toch, - en ze horen bij de vreemde grote planten langs het water, zoals de watereppe (hebben we thuis opgezocht) en de sloten met de eendjes.Aan de Kanaaldijk liggen een paar plekken die gegarandeerd voetbal-veilig zijn. De eerste is de kinderboerderij De Buiktuin. Het is echt geen gekke gedachte om daar even af te stappen: het is natuurlijk geen uitspanning, maar er is een automaat met koude blikjes, er zijn veel aaibare dieren, en de kleur oranje is er alleen op een enkel keelvlekje of hanenkammetje te vinden.
De tweede pleisterplaats is het Bezoekerscentrum Ilperveld, gevestigd in een nieuw houten gebouw, met - helemaal bovenin - een koepel om over het wijde Waterland uit te kijken: een lappendeken van stukjes weiland en moerassige meertjes en slootjes die daartussendoor oplichten, en aan de andere kant de boerderijen van het dorpje Ilpendam. Een natuurpad leidt daarvandaan naar een vogelobservatiehut midden in het land: rust, kievieten, grutto's en het gekabbel van water.
Intussen wordt het, tegen de tijd dat Purmerend opdoemt, onvermijdelijk om het kanaal te verlaten. En wat ligt er dan meer voor de hand dan om naar Amsterdams eigen recreatiegebied 't Twiske te gaan - te bereiken via een lief knotwilgenweggetje en een stukje voetpad (het Wormerpad). Hier is te merken hoe subtiel het zit met die stad/buiten-schaal. Het groengehalte is er hoog en het is er heerlijk, maar toch, het is aangelegd, en dat voel je. Het is 'buiten' maar buiten met een recreatief luchtje. Hier hebben de mensen zich duidelijk met de natuur bemoeid, de fietspaden zijn mooi slingerend, de slootbermen hebben mooi ecologisch onkruid, de auto's staan netjes op de parkeerplaatsen.Hier klinkt van verre al het gejoel van de derde voetbal-veilige plek: de waterspeelplaats De Blauwe Poort. Gejoel, ja, maar het lijkt in de verste verte niet op het oranje-gejoel van de stad. Een plek die zich zeer leent voor een broodje kroket of een ijsco, en er is geen televisie.
Voor de terugweg is het een goed idee om de bordjes van de Oeverlandroute te volgen. Die route is een fietstocht van Schoorl naar Maastricht en terug - en het kleine stukje dat wij ervan volgen, zigzaggend door de weilanden en kruisend over witgeschilderde bruggetjes, is maar een snippertje van het geheel. Je komt er zonder zoeken de stad weer mee binnen.
In andersomme richting zal die route uitstekend dienst doen als uitvalsweg. Dus die gaat in de reserve, voor de huldigingsdag, voor als Oranje wint natuurlijk ...
© Trouw 2009, op dit artikel rust copyright.
Andere natuurtochten in deze regio
Wat vindt u van deze route?
De velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht.
