Rondkijken op het boerenerf
't Fielecepeepad heeft veertien stopplekjes bij Lunterse huizen. Elke dinsdag staan de bewoners klaar om de fietsers te ontvangen.
In Lunteren bestaat sinds vorig jaar 't Fielecepeepad, een dialectwoord voor de 'Vélocipède', een van de eerste fietsen. De tocht is uitgezet door vier vriendinnen die graag fietsen. En dat is te merken, want het is een mooie tocht over achterommetjes, lommerrijke bospaden en stukjes Eigen Weg, een route die je normaal als fietser nooit zou kunnen vinden. Het unieke van de fietstocht zit 'm in de veertien stopplekjes onderweg bij Lunterse huizen, boerderijen en boerderijwinkels. Eén keer per week, op dinsdag, staan de bewoners klaar om de fietsers te ontvangen. Als de ijzeren 'Velocipède' – met een groot voorwiel en een klein achterwiel – buiten staat, is de stopplek 'los', zoals ze het in Lunteren zeggen.
Mooi fietsen kan op veel plaatsen in Gelderland, maar juist het contact met de plaatselijke bevolking maakt deze tocht onvergetelijk. „Je kunt hier heerlijk fietsen, maar een kletspraatje onderweg maakt een fietstocht nog leuker”, aldus Jenny Methorst (60), een van de initiatiefneemsters. „Op alle stopplekjes nemen de bewoners de tijd voor de fietsers die langskomen. Sommige fietsers verbazen zich erover dat ze zomaar op het erf mogen rondkijken.”
Wij beginnen onze fietstocht op haar boerderij ''t Knorrehuus', een kleine varkensboerderij en B & B, even buiten de dorpskern van Lunteren. Op het erf zit Juth met een grote schaal op schoot en draait hierin een zware bal rond. Ze is mosterd aan het maken. „Als ik nie proat, bin ik in twientig minut'n kloar”, zegt ze in onvervalst Lunters.
Maar op dit levendige erf is het juist een geklets van jewelste. Theo zit op het erf te schilderen, Christina is stoelen aan het matten en Toos zit kousen te breien. Ondertussen praten ze met de fietsers die hier hun fietstocht beginnen.
Jenny geeft een rondleiding door haar grote tuin. Hartelijk neemt ze afscheid, ons een dikke komkommer uit eigen tuin toe stoppend. „Lekker voor onderweg”, klinkt het moederlijk.
'Effe Kieke' is onze eerste stopplaats. Gert Groeneveld heeft in zijn schuren een enorme verzameling oude spullen staan. Zichtbaar geniet hij van het bezoek. Wij zijn niet de enige gasten. Op zijn erf staan wel tien fietsen op de standaard. „Ik kan niet meer werken vanwege hartproblemen, dit vind ik prachtig”, zegt Groeneveld. Als een fietser vraagt wat hij moet hebben voor een verkeersbord, roept Groeneveld bars 'verkoop ik niet'. Maar even later begint hij zelf af te dingen en geeft hij het verkeersbord ten slotte bijna cadeau. Zijn vrouw Joke heeft haar eigen winkeltje met tweedehandsspulletjes. Bewegen kan alleen voorzichtig, zo tjokvol staat het.
De volgende tussenstop is de prachtige boerderij 'De Nap' uit 1697, waar de drie hoogbejaarde broers Wagersveld wonen. Kwiek leidt Evert (74) ons rond over het keurig aangeveegde erf. Hij verzamelt spulletjes uit grootvaderstijd, of is het uit zijn eigen tijd? – die netjes staan opgesteld in een schuur. Hij geeft er tekst en uitleg bij. Ineens pakt hij een voorwerp en houdt het vragend omhoog. „Weten jullie wat het is?” Niemand kan dit zwarte, fors uitgevallen glas met een soort spaarpotopening aan de voorkant thuisbrengen. „Het is een verduisteringslamp voor op de fiets, uit de Tweede Wereldoorlog”, glundert Evert. Zijn grote hobby is het verzorgen van fuchsia's, die hij 's zomers op het erf uitstalt.
Daarna laat zijn broer Arie (78) ons de deel zien. Even later staan we met hem op het erf te filosoferen over het leven, terwijl we uitkijken over het weiland met koeien.
De drie vrijgezelle broers hebben geen kinderen. Weer op de fiets vragen we ons af hoe deze boerderij er over een paar jaar uitziet. Zou die zijn veranderd in een gladgestreken villa met een hoog ijzeren hek erom heen?
Als je zo op verschillende plaatsen stopt en weer doorrijdt, kom je regelmatig andere fietsers tegen, toeristen, gepensioneerden en gezinnen met kinderen. Al trappend komen we aan de praat met twee plaatselijke tieners uit Lunteren, die schoolvakantie hebben. Zij weten dat de hoogbejaarde Job van de boerderij van zonet voor zijn verjaardag een gloednieuwe tractor heeft gekregen. „Dan zie je hem ineens langsscheuren op zijn tractor, vol trots”, grinniken de twee tieners.
Op de volgende stopplaats, 'Klein Sprakelaar', demonstreert boerin Gerrie het plooien van kanten mutsen. Op de Veluwe droeg men vroeger de cornetmuts, een muts met aan de achterkant een waaier van plooien, die afhankelijk van de maatschappelijke positie of het vermogen steeds breder werden gedragen. Vandaar de uitdrukking: 'Wie het breed heeft, laat het breed hangen'. Op haar deel heeft zij een koffiehoekje ingericht, met ouderwetse tafels en pluche stoelen, waarin wij wegzakken met een kopje thee (à 1 euro).
Net voor sluitingstijd halen we onze laatste stop. Na een venijnig klimmetje in het bos komen we bij uitkijktoren 'De Koepel', met uitzicht over het gebied waarin we net hebben gefietst.
De fietsroute die vorig jaar voor het eerst was uitgezet, is dit jaar in twee varianten beschikbaar. „Sommige mensen kwamen niet rond”, vertelt Jenny. „De fietsers bleven vaak ergens lang hangen, omdat het zo gezellig was”, vertelt ze. Om die reden is er dit jaar naast de gewone route van 37 km, een kortere route uitgezet van 27 km, zodat de fietser onderweg eventueel kan overstappen op de kortere route.
© Trouw 2009, op dit artikel rust copyright.
Routebeschrijving
't Fielecepeepad rondom Lunteren (37 of 27 km).
Fietsen en rondkijken op verschillende erven kan alléén op dinsdag, vanaf de eerste dinsdag in juni tot de laatste dinsdag in september (calamiteiten voorbehouden).
De stopplekjes zijn te herkennen aan de grote, ijzeren Fielecepee.
Startpunt: 't Knorrehuus, Lunterseweg 67, 6718 WD Ede, (tel. 0318-484460)
Parkeerruimte aanwezig. Routebeschrijving: euro 1.
Fietsenverhuur op het station Ede-Wageningen, ongeveer 4 km van 't Knorrehuus.
De trein naar Lunteren nemen kan ook en in het dorp een fiets huren bij fietshandelaar Arend Flier.
(8.30 -18.00, lunchpauze 12.30-13.30).
Tel. 0318-482308.
Andere natuurtochten in deze regio
Wat vindt u van deze route?
De velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht.
